Comisiwn Tegwch Casnewydd
Rhoi Sylw Go Iawn i Degwch, Cydraddoldeb a Lles

Comisiwn Tegwch Casnewydd

Ers cafodd ei sefydlu ym mis Tachwedd 2012, mae'r Comisiwn Tegwch wedi gweithio i ffurfio dealltwriaeth gliriach o'r hyn a olygir gan degwch.

Nodwyd pedwar paramedr tegwch, ac o’r rheini mae cwestiynau allweddol yn codi ynghylch canolbwyntiau tegwch.

Defnyddiwyd y paramedrau a chanolbwyntiau hyn i lywio adolygiad o gynigion cyllideb 2013/14 Cyngor Dinas Casnewydd gan bedwar gweithgor yn cynnwys aelodau o'r Comisiwn Tegwch.


Ffurfiodd darganfyddiadau’r adolygiad hwn y sail ar gyfer yr adroddiad interim a gyflwynwyd i'r cyngor ym mis Chwefror 2013.

Penderfynodd y Comisiwn Tegwch i ddefnyddio'r fframwaith hwn ymhellach i edrych yn fanylach ar effaith penderfyniad penodol yn y gyllideb sef gwrthdroi’r penderfyniad i gau llyfrgell leol ac fe ystyriodd y gweithgorau sut oedd y pedwar paramedr yn gymwys i’r penderfyniad hwn.

Yn ogystal, edrychodd y Comisiwn Tegwch ar sut y gallai ysgogi traf odaeth gyhoeddus ehangach ar faterion sy'n ymwneud â thegwch.

Cynhaliwyd ymarfer ymgynghori cyhoeddus rhwng Mai - Mehefin 2013 gan ddefnyddio'r Panel Dinasyddion Cynnwys Casnewydd ac ymgynghorwyd â sefydliadau sy'n aelodau ar farn am degwch a chysylltiadau â darpariaeth gwasanaethau lleol.

Mae'r gwaith hwn wedi'i nodi yn yr  Adroddiad Llawn i'r Cyngor  a gyhoeddwyd ym mis Hydref 2013, un flwyddyn ar ôl sefydlu'r Comisiwn Tegwch.

 Pob blwyddyn ers 2013, mae'r Comisiwn Tegwch wedi cyhoeddi ymateb i gynigion cyllideb ddrafft a’r Cyngor y mae'r Cadeirydd wedi ei gyflwyno i'r Cabinet.

Hyfforddiant


Er mwyn ymgorffori paramedrau tegwch o fewn Cyngor Dinas Casnewydd, datblygodd y Comisiwn Tegwch becyn hyfforddi ar gyfer aelodau etholedig sydd ar bwyllgorau craffu.  

Disgwylir i Aelodau Comisiwn Tegwch Casnewydd i ddod o hyd i gyfleoedd i hyrwyddo'r agenda tegwch trwy eu 'gwaith bob dydd'. 

Mae manylion y prosiectau wedi eu rhestru yma, er enghraifft cynhaliwyd sesiwn tegwch ar gyfer y disgyblion yn Ysgol Gymraeg Gwynllyw

Wrth i brosiectau deilliedig ddatblygu byddant yn cael eu hychwanegu at y dudalen hon. 

Data a gwybodaeth

Mae Cyngor Dinas Casnewydd yn edrych ar ffyrdd i wella ei ddealltwriaeth o gymunedau lleol yn nhermau demograffeg, addysg a lefelau sgiliau, canlyniadau iechyd, diogelwch cymunedol a data economaidd-gymdeithasol.  

Fel rhan o'r gwaith hwn, mae'r cyngor yn datblygu Asesiad Anghenion Unedig blynyddol ac ym mis Rhagfyr cyhoeddwyd Proffiliau Wardiau ar gyfer pob ward etholiadol yng Nghasnewydd. 

Mae'r data hwn yn debygol o lywio gwaith y Comisiwn Tegwch yn y dyfodol a gellir ddod o hyd iddo ar Atlas Casnewydd