Bwlio

Yn ôl y gyfraith, mae'n rhaid bod gan ysgol bolisi gwrth-fwlio a rhaid i'r ysgol ei ddefnyddio i leihau ac atal bwlio.

Gall mudiadau eraill gynnig rhagor o gyngor a gwybodaeth os bydd angen.

Mae bwlio yn annerbyniol

Gall bwlio gael ei ddiffinio fel ymddygiad sy'n gas yn fwriadol ac sy'n cael ei ailadrodd dros gyfnod. Gall gynnwys:

  • plagio, sylwadau sarhaus a galw enwau

  • bygythiadau a thrais corfforol

  • difrod i eiddo

  • gadael disgyblion allan o weithgareddau cymdeithasol yn fwriadol

  • lledaenu sïon

  • negeseuon ffôn neu e-bost cas

Os yw'ch plentyn yn cael ei fwlio

Efallai na fydd eich plentyn yn dweud wrthych chi'n uniongyrchol ei fod yn cael ei fwlio, ond gallai arddangos symptomau eraill fel pen tost, pigogrwydd a phryder, ac efallai na fydd eisiau mynd i'r ysgol.

Os yw'ch plentyn yn ymddwyn fel hyn neu'n wahanol i'r arfer ac rydych chi'n amau ei fod yn cael ei fwlio, ceisiwch siarad â'ch plentyn am waith ysgol, ffrindiau yn yr ysgol, beth mae'n ei wneud amser cinio ac amser egwyl, ac unrhyw broblemau neu drafferthion sy'n ei wynebu.  

Gall darganfod bod eich plentyn yn cael ei fwlio beri gofid mawr i chi, ond ceisiwch siarad â'ch plentyn yn ddigynnwrf am yr hyn sy'n digwydd.  

Gwnewch nodyn o'r hyn mae eich plentyn yn ei ddweud - pwy oedd yn gysylltiedig, ble, pryd a pha mor aml?  

Rhowch sicrwydd i'ch plentyn mai dweud wrthych chi oedd y peth iawn i'w wneud.

Dywedwch wrth eich plentyn am roi gwybod i'r athro yn syth am unrhyw ddigwyddiadau eraill o fwlio, a siaradwch ag athro eich plentyn am y bwlio.

Siarad ag athrawon

Efallai na fydd gan athro eich plentyn syniad o gwbl bod eich plentyn yn cael ei fwlio.

Peidiwch â chyffroi, a rhowch fanylion penodol am y pethau sydd wedi digwydd, yn ôl eich plentyn - rhowch enwau, dyddiadau a lleoliadau.

Gwnewch gofnod o'r camau y bydd yr ysgol yn eu cymryd.

Gofynnwch a oes unrhyw beth allwch chi ei wneud i helpu.

Cadwch mewn cysylltiad â'r ysgol a rhowch wybod iddynt os bydd y broblem yn parhau neu os bydd y sefyllfa'n gwella.

Dysgwch beth yw polisi gwrth-fwlio'r ysgol fel y byddwch yn gwybod beth i'w ddisgwyl.

Os ydych wedi siarad ag athrawon ac ysgol eich plentyn ac nid yw'r bwlio'n stopio, neu os nad ydych yn fodlon â'r ffordd y mae'r ysgol yn delio â'r bwlio, mae'r sefydliadau canlynol yn cynnig cymorth a gwybodaeth:

Llinell Gymorth Rhieni a Mwy (Parentline Plus)

Ffôn: 0808 800 2222

(Dydd Llun i ddydd Gwener 9.00 am tan 9.00 pm, dydd Sadwrn 9.30 am tan 5.00 pm, dydd Sul 10.00 am tan 3.00 pm)

Llinell gymorth Kidscape i rieni

Ffôn: 08451 205204

(10.00 am tan 4.00 pm)

Llinell gyngor yr Ymgyrch Gwrth-fwlio i rieni a phlant

Ffôn: 020 7378 1446

(9.30 am tan 5.00 pm)

Y Ganolfan Cynghori ar Addysg

(cyngor i rieni a phlant ar bob mater sy'n gysylltiedig â'r ysgol)

Ffôn: 0808 800 5793

Darllenwch ddeunyddiau Llywodraeth Cymru Parchu Eraill: Canllawiau Gwrth-fwlio (pdf)